Rok 2011: Uchwała Nr IV/40/2011z dnia 20 stycznia 2011 r.w sprawie przyjęcia ”Programu działań samorządu powiatowego na rzecz integracji społecznej osób niepełnosprawnych w powiecie tomaszowskim na lata 2011 - 2014 w zakresie rehabilitacji społecznej.&
Uchwała Nr IV/40/2011 Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 20 stycznia 2011 r. w sprawie przyjęcia ”Programu działań samorządu powiatowego na rzecz integracji społecznej osób niepełnosprawnych w powiecie tomaszowskim na lata 2011 - 2014 w zakresie rehabilitacji społecznej.”. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 200, poz. 1688, Nr 214, poz. 1806 z 2003 r. Nr 162, poz. 1568, z 2004 r. Nr 102, poz. 1055 i Nr 167, poz. 1759, z 2007 r. Nr 173, poz. 1218, z 2008 r. Nr 180, poz. 1111 i Nr 223, poz. 1458, z 2009 r. Nr 92, poz. 753 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 142, Nr 28, poz. 146 i Nr 106, poz. 675 ) w związku z art. 35a ust. 1, pkt 1, lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407 oraz Nr 226, poz. 1475) uchwala się co następuje: § 1. Przyjmuje się “Program działań samorządu powiatowego na rzecz integracji społecznej osób niepełnosprawnych w powiecie tomaszowskim na lata 2011 – 2014 w zakresie rehabilitacji społecznej” określony w załączniku do uchwały. § 2. Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim. § 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2011 r. Przewodniczący Rady Powiatu Mirosław Zieliński Załącznik do uchwały NrIV/40/2011 Rady Powiatu w Tomaszowie Maz z dnia 20 stycznia 2011 r. Program działań samorządu powiatowego na rzecz integracji społecznej osób niepełnosprawnych w powiecie tomaszowskim na lata 2011 – 2014 w zakresie rehabilitacji społecznej. Wstęp Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nakłada na samorząd powiatowy obowiązek opracowania i realizacji programu integracji społecznej osób niepełnosprawnych. Dokument poprzedzony mniejszym wstępem oznacza spełnienie tego obowiązku. Sama użyteczność wynikająca z posiadania programu tkwi m.in. w tym, że jest on niezbędnym warunkiem przystępowania podmiotów publicznych i niepublicznych do uczestnictwa w programach specjalnych PFRON adresowanych do osób niepełnosprawnych. Sam program ma na celu głównie zwiększenie możliwości uczestnictwa w życiu społecznym osób niepełnosprawnych, mieszkańców powiatu tomaszowskiego i objecie różnymi formami rehabilitacji i integracji jak największej części zbiorowości tych osób. Opracowując program starano się uwzględnić czynniki, które mogą przesądzać o jego ukierunkowaniu i możliwościach realizacji. A więc już istniejącą znacznie rozwiniętą infrastrukturę służącą zaspokajaniu potrzeb osób niepełnosprawnych, a także generalnie ograniczone możliwości pozyskiwania środków na tworzenie nowych zasobów i form wsparcia. Założeniem programu jest także poszerzenie płaszczyzny współpracy z organizacjami działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych. Przygotowany przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie odpowiedzialne za wspieranie osób niepełnosprawnych w zakresie rehabilitacji społecznej odnosi się do społecznej części rehabilitacji niepełnosprawnych i w tym obszarze poszukuje i wskazuje kierunki i sposoby działań służące minimalizowaniu różnic w poziomie funkcjonowania w środowisku społecznym ze względów sprawnościowych. 1. Pojęcie rehabilitacji, rehabilitacji społecznej, zadania samorządu powiatowego z zakresu rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych. 1. 1. Rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej (art. 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zwanej dalej „ustawą”). 1. 1. 1. Rehabilitacja społeczna ma na celu umożliwienie osobom niepełnosprawnym uczestnictwa w życiu społecznym, przede wszystkim poprzez: 1) wyrabianie zaradności osobistej i pobudzanie aktywności społecznej osoby niepełnosprawnej, 2) wyrabianie umiejętności samodzielnego wypełniania ról społecznych, 3) likwidację barier, w szczególności architektonicznych, urbanistycznych, transportowych, technicznych, w komunikowaniu się i dostępie do informacji, 4) kształtowanie w społeczeństwie właściwych postaw i zachowań sprzyjających integracji (art. 9 ustawy). 1. 2. Do zadań samorządu powiatowego z zakresu rehabilitacji społecznej należy: 1) opracowywanie i realizacja programów działań na rzecz osób niepełnosprawnych, 2) podejmowanie działań zmierzających do ograniczania skutków niepełnosprawności, 3) współpraca z organizacjami pozarządowymi i fundacjami działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych w zakresie rehabilitacji społecznej, 4) dofinansowanie: a) uczestnictwa osób niepełnosprawnych i opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych, b) sportu, kultury, rekreacji i turystyki osób niepełnosprawnych, c) zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze przyznawane osobom niepełnosprawnym, d) likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu sie i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych, e) rehabilitacji dzieci i młodzieży, f) dofinansowanie kosztów tworzenia i działania warsztatów terapii zajęciowej (art. 35a ustawy). 2. Diagnoza potrzeb osób niepełnosprawnych w zakresie rehabilitacji społecznej w powiecie tomaszowskim. 2. 1. W powiecie tomaszowskim zamieszkałym ogółem przez ok. 120 tys. osób, liczba osób niepełnosprawnych według danych wynikających z Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 r. wynosi 18 477 osób co stanowi ponad 15% całej populacji mieszkańców (dla porównania wskaźnik ten dla całego kraju wynosi 14,5%). Na terenie miasta Tomaszów Maz. mieszka 57% spośród wszystkich osób niepełnosprawnych, na terenach miejskich zamieszkuje ich 43%. W odniesieniu do samych obszarów wiejskich najwięcej osób niepełnosprawnych zamieszkuje w gminie Lubochnia, najmniej natomiast w gminie Budziszewice. Biorąc pod uwagę ogólne tendencje do wzrostu liczby osób niepełnosprawnych należy przyjąć, że obecnie populacja niepełnosprawnych w powiecie jest większa w porównaniu do danych za 2002 r. 2. 2. Ocena aktualnego poziomu zaspokajania potrzeb osób niepełnosprawnych w zakresie rehabilitacji społecznej w powiecie. 2. 2. 1. Zadania wynikające z ustawy (finansowane wg algorytmu przekazywania przez PFRON środków jednostkom samorządowym): - dofinansowanie uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych – potrzeby w okresie ostatnich 3 lat (2008 – 2010) zaspokajane (średnio z tendencją spadkową) w ok. 40%., przy ok. 1200 rocznie ubiegających się o świadczenie. Przyczyna takiej sytuacji tkwi w niewystarczających nakładach finansowych. Możliwość zaspokojenia potrzeb w całości tkwi albo w zwiększeniu nakładów finansowych ( w całości pokrywanych z PFRON ), albo w zmianie przepisów prawa ograniczających uprawnienia do tej formy rehabilitacji; - dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt ortopedyczny i rehabilitacyjny oraz środki pomocnicze - zaspokojenie potrzeb wynosi ok. 72%. Możliwość zaspokojenia potrzeb tkwi wyłącznie w zwiększeniu nakładów finansowych lub w zmniejszeniu wysokości pomocy w indywidualnych przypadkach ( w całości pokrywanych z PFRON ), - dofinansowanie likwidacji barier funkcjonalnych ( architektonicznych, komunikacyjnych i technicznych ) - zaspokojenie potrzeb ok. 51% w skali roku. Środek do rozwiązania problemu tkwi w zwiększeniu, nakładów finansowych, względnie ograniczeniu uprawnień do tej formy rehabilitacji lub zmniejszeniu wysokości udzielanej pomocy w indywidualnych przypadkach. - dofinansowanie imprez z zakresu kultury, sportu i rekreacji organizowanych przez organizacje społeczne – potrzeby zaspokajane w 53%. Wnioski składa rocznie 10 - 12 organizacji na kwotę ok. 160 tys. zł. Sposobem na rozwiązanie problemu oprócz zwiększenia nakładów finansowych, jest ograniczenie ilości imprez obejmowanych dofinansowaniem i zmniejszenie wysokości dofinansowań w indywidualnych przypadkach. - dofinansowanie kosztów tworzenia i działalności warsztatów terapii zajęciowej – na liście osób oczekujących na dzień 30 czerwca 2010 r. znajdowało się 15 osób spełniających warunki uczestnictwa w terapii zajęciowej. Na terenie powiatu funkcjonują 3 warsztaty terapii zajęciowej, dysponujące 100 miejscami, w tym jeden znajduje się na obszarach wiejskich. Wydaje się, że liczba warsztatów i liczba miejsc w nich jest obecnie wystarczająca. Działania powiatu w tym obszarze powinny koncentrować się na odpowiednim nadzorze w celu podnoszenia poziomu funkcjonowania warsztatu (zwiększenie wskaźnika aktywizacji zawodowej i społecznej niepełnosprawnych, właściwe gospodarowanie otrzymywanymi środkami, obejmowanie ta formą rehabilitacji jak największej liczby niepełnosprawnych (sprawozdawczość PCPR). 2. 2. 2. Zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej: - potrzeby związane z zapewnieniem odpowiedniej ilości miejsc w domach pomocy społecznej dla osób niepełnosprawnych niezdolnych do samodzielnego funkcjonowania – na terenie powiatu znajdują się dwa domy pomocy społecznej o profilu dla osób w podeszłym wieku oraz dla osób przewlekle somatycznie chorych, dysponujące ogółem 280 miejscami. To w zupełności zaspokaja potrzeby powiatu, czego dowodem jest brak listy oczekujących na miejsca, a także przyjmowanie ludzi z innych powiatów. W sytuacji kłopotów z wykorzystaniem wszystkich miejsc, w zależności od potrzeb należy rozważyć możliwość rozszerzenia profilu działania placówek np. o przeznaczenie dla osób z upośledzeniem umysłowym; - ośrodki wsparcia – potrzeby związane z odpowiednią ilością miejsc dziennego pobytu dla osób z zaburzeniami psychicznymi – aktualnie w środowiskowym domu pomocy społecznej jest 30 miejsc i wydaje się, że jest to optymalna ilość w odniesieniu do obecnych potrzeb; - mieszkania chronione – mieszkania czasowego pobytu dla niepełnosprawnych opuszczających placówki opiekuńczo- wychowawcze lub rodziny zastępcze, pomagające w adaptacji do środowiska społecznego, zapobiegające umieszczaniu ich w domach pomocy społecznej – zadanie obecnie nie realizowane na terenie powiatu: nie zaszły dotąd szczególne potrzeby uruchomienia takiej działalności, ale w placówkach opiekuńczo-wychowawczych w powiecie przebywa obecnie 21 osób (dzieci) ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności, z których 8 będzie się usamodzielniać w okresie objętym Programem i wszyscy mogą mieć trudności mieszkaniowe po opuszczeniu placówki (stan na dzień 30 czerwca 2010 r.) Uwagi do tego punktu: W analizie zaspokajania potrzeb osób niepełnosprawnych w powiecie należy zwrócić uwagę przede wszystkim na dwie sprawy: 1) duży i ciągle powiększający się procent niezaspokojonych potrzeb (różnica pomiędzy ilością wnioskodawców a ilością otrzymujących należne świadczenie), 2), (co nie wynika wprost z przytoczonych wyżej danych, ale z bardziej szczegółowej charakterystyki osób niepełnosprawnych korzystających i ubiegających się o pomoc) niski udział niepełnosprawnych z obszarów wiejskich korzystających ze świadczeń. Udział ten wynosi średnio 15% w ogólnej liczbie niepełnosprawnych, korzystających ze świadczeń i różnych form rehabilitacji społecznej (dane według bieżącej sprawozdawczości prowadzonej przez PCPR). Dla porównania udział mieszkańców wsi w ogólnej liczbie mieszkańców powiatu wynosi ok. 44%, a udział niepełnosprawnych zamieszkujących obszary wiejskie w ogólnej liczbie osób niepełnosprawnych w powiecie wynosi 43% (dane według NSP w 2002 r.). Zaznaczyć jednakże trzeba, że ten udział mieszkańców wsi w dostępie doświadczeń o jakich mowa nie ulega poprawie w ostatnich latach. ( cztery lata temu udział ten wynosił 19%). 2. 3. Niedostatki w zaspokajaniu potrzeb osób niepełnosprawnych. 2. 3. 1. Niedostatki finansowe. Dotyczą praktycznie wszystkich zadań z zakresu rehabilitacji społecznej realizowanych w ramach tzw. algorytmu przekazywania środków PFRON jednostkom samorządowym. Redukcja tych niedostatków tkwi w zwiększonych nakładach finansowych. Z kwestią tych niedostatków wiąże się potrzeba dokładnej analizy, podziału środków i ustalenia wielkości kwot w poszczególnych zadaniach. 2. 3. 2. Niedostatki zasobów: - brak mieszkania ( mieszkań chronionych) dla osób niepełnosprawnych opuszczających placówki opiekuńczo-wychowawcze, - niewystarczająca ilość miejsc w warsztatach terapii zajęciowej, szczególnie trudno dostępnych dla młodych ludzi niepełnosprawnych z terenów wiejskich, - ciągle istniejące bariery architektoniczne oraz transportowe w instytucjach i placówkach użyteczności publicznej w tym świadczącym usługi na rzecz osób niepełnosprawnych ( dokładnej opieki zdrowotnej, placówki oświatowe, pomocy społecznej, rehabilitacji osób niepełnosprawnych). 2. 3. 3. Niedostatki społeczne. Istniejący w społeczeństwie stereotyp stosunku do osób niepełnosprawnych, oparty na zasadzie uznania potrzeb zapewnienia im odpowiednich warunków bytowania socjalnego przy braku akceptacji potrzeby ich zawodowej i społecznej aktywizacji. 3. Cele programu. Rozszerzenie form i możliwości integracji społecznej osób niepełnosprawnych w powiecie tomaszowskim w ramach rehabilitacji społecznej. Wdrożenie i realizowanie zasad wydatkowania środków działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych. Ułatwianie dostępności do informacji o uprawnieniach, ulgach, świadczeniach i innych działaniach adresowanych do osób niepełnosprawnych. pozytywnych wzorów integracji społecznej osób niepełnosprawnych, rozumianych jako podejmowanie pracy, zdobywanie wyższego wykształcenia, uruchamianie działalności gospodarczej itp. 4. Sposoby realizacji założonych celów 4. 1. Wdrożenie i realizowanie zasad wydatkowania środków PFRON zmierzających do objęcia pomocą jak największej ilości osób niepełnosprawnych oraz najbardziej potrzebujących ( osób dorosłych o znacznym stopniu niepełnosprawności, dzieci do szesnastego roku życia, wychowanków placówek opiekuńczo-wychowawczych i rodzin zastępczych). Coroczne ustalanie zasad realizowania zadań na rzecz osób niepełnosprawnych, dofinansowywanych z PFRON z uwzględnieniem wysokości środków pozostających do dyspozycji oraz ilości osób ubiegających się o świadczenia, zawierających przede wszystkim: - wykaz zadań przewidzianych do realizacji w danym roku; - wykaz usług i urządzeń podlegających dofinansowaniu; - maksymalne wysokości dofinansowań realizowanych zdań; - wskazanie osób posiadających pierwszeństwo w dostępie do świadczeń. 4. 2. Ułatwienie procesu integracji społecznej osobom niepełnosprawnym, opuszczającym placówki opiekuńczo--wychowawcze i rodziny zastępcze. Objęcie wychowanków, poza przysługującą im pomocą obligatoryjną, także: - pomocą rzeczową służącą poprawie warunków mieszkaniowych, w tym warunków pobierania nauki; - różnymi formami aktywizacji zawodowej, w tym poradnictwem psychologicznym, prawnym, pedagogicznym, socjalnym oraz doradztwem zawodowym; - dodatkową pomocą pieniężną na dofinansowanie kosztów nauki na poziomie wyższym; - pomocą w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, umożliwiających opuszczenie placówki lub rodziny zastępczej, w tym także poprzez zapewnienie miejsca w mieszkaniu chronionym; - przyznanie prawa pierwszeństwa w korzystaniu ze świadczeń z PFRON jako osobom pozbawionym wparcia ze strony rodzin naturalnych. 4. 3. Intensyfikacja współpracy z organizacjami społecznymi działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych. - utrzymanie dotychczasowego poziomu finansowania zadań powiatu na rzecz osób niepełnosprawnych, realizowanych przez organizacje społeczne; - zintensyfikowanie działań kontrolnych i nadzorczych nad zadaniami realizowanymi przez organizacje na podstawie umów z powiatem, ze szczególnym uwzględnieniem prawidłowości wydatkowania otrzymywanych środków publicznych; - udzielania wsparcia merytorycznego, m.in. poprzez uwzględnianie w szkoleniach organizowanych dla powiatowej kadry pomocy społecznej; - analiza zasadności i możliwości powierzania dodatkowych zadań do realizacji, w tym także wynikających z programów specjalnych. 4. 4. Ułatwianie dostępności do informacji o uprawnieniach, ulgach, świadczeniach i innych działaniach adresowanych do osób niepełnosprawnych. - opracowywanie przynajmniej raz w roku ulotek i broszur informacyjnych o przysługujących uprawnieniach i zadaniach realizowanych przez samorząd powiatowy na rzecz osób niepełnosprawnych i ich rozpowszechnianie m.in. poprzez ośrodki pomocy społecznej i organizacje społeczne; - informowanie w lokalnej prasie i innych lokalnych mediach o wszelkich programach specjalnych kierowanych do osób niepełnosprawnych; - aktualizowanie i uzupełnianie linku „Osoby niepełnosprawne” (ON) na stronie internetowej PCPR. 4. 5. Propagowanie pozytywnych przykładów i promowanie pozytywnych wzorów integracji społecznej osób niepełnosprawnych, rozumianych jako podejmowanie pracy, zdobywanie wyższego wykształcenia, uruchamianie działalności gospodarczej itp. Propagowanie poprzez lokalne media, poprzez organizacje społeczne i w innych formach pozytywnych, indywidualnych przykładów udanej integracji społecznej, w tym zawodowej. 5. Zakładane wskaźniki do uzyskania, świadczące o osiągnięciu celu Programu. 5. 1. Wskaźniki cząstkowe. - większość osób korzystających z pomocy to osoby korzystające po raz pierwszy; - większość korzystających z pomocy to osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz dzieci do 16-go roku życia; - wszyscy wychowankowie opuszczający w danym roku placówki lub rodziny zostają objęci pomocą rzeczową na usamodzielnienie; - wszyscy wychowankowie opuszczający w danym roku placówki lub rodziny zostają objęci fachowymi, merytorycznymi formami aktywizacji zawodowej; - wychowankowie podejmujący naukę na poziomie wyższym zostają objęci dodatkową pomocą pieniężną związana z kosztami tej nauki; - wychowankowie oraz inne osoby dorosłe ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz dzieci do 16-go roku życia czekają nie dłużej niż rok na świadczenia dofinansowywane z PFRON; - utrzymana lub zwiększona zostaje wysokość nakładów na zadania realizowane przez organizacje społeczne; - zostaje przeprowadzona przynajmniej jedna w roku kontrola prawidłowości realizowania każdego z powierzonych zadań; - w szkoleniach organizowanych dla powiatowej kadry pomocy społecznej uczestniczy przynajmniej jeden przedstawiciel organizacji społecznych; -przynajmniej raz w roku ukazuje się artykuł lub emitowane jest audycja przedstawiające indywidualny przykład udanej integracji społecznej. 5. 2. Wskaźniki podstawowe (całościowe). 1) wzrost liczby osób po raz pierwszy korzystających ze świadczeń; 2) zmniejszenie czasu oczekiwania na realizację należnych beneficjentom świadczeń; 3) zastosowanie nowych, niepieniężnych form aktywizacji społecznej osób niepełnosprawnych; 4) podjęcie pracy przynajmniej przez kilka osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności rocznie. 5. 3. Wartość dodana Programu: - nowe formy związane z tym nowe doświadczenia zawodowe pracowników PCPR; - pozytywny wpływ na wizerunek służb społecznych powiatu, wzrost społecznego zaufania wobec tych służb. 6. Zgodność Programu z powiatową strategią rozwiązywania problemów społecznych. Podstawowy cel „Strategii rozwiązywania problemów społecznych na terenie powiatu tomaszowskiego na lata 2011 – W obszar działań wytyczony przez tak sformułowane cele Strategii wyraźnie zatem wpisuje się niniejszy program działań samorządu powiatowego na rzecz integracji społecznej osób niepełnosprawnych. Załącznik Nr 1 do Programu Budżet
. | |||||||||||||||||||||||||
|
