Uchwała Nr XIX/157/2012 Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie przyjęcia „Programu działań samorządu powiatowego na rzecz rozwoju pieczy zastępczej w powiecie tomaszowskim w latach 2012 - Na podstawie art. 4 ust. 3a i art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 200, poz. 1688, Nr 214, poz. 1806 z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 z 2004 r. Nr 102, poz. 1055 i Nr 167, poz. 1759, z 2007 r. Nr 173, poz. 1218, z 2008 r. Nr 180, poz. 1111 i Nr 223, poz. 1458, z 2009 r. Nr 92, poz. 753, z 2010 r. Nr 28, poz. 142 i Nr 28, poz. 146 i Nr 106, poz. 675 oraz z 2011r. Nr 21, poz. 113, Nr 149, poz. 887 i Nr 217, poz. 1281) w związku z art. 180 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. Nr 149, poz. 887 oraz Nr 288, poz. 1690) uchwala się co następuje: § 1. Przyjmuje się „Program działań samorządu powiatowego na rzecz rozwoju pieczy zastępczej w powiecie tomaszowskim w latach 2011 – § 2. Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim. § 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. Przewodniczący Rady Powiatu Mirosław Zieliński Załącznik do uchwały Nr XIX/157/2012 Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 29 marca 2012 r. Program działań samorządu powiatowego na rzecz rozwoju pieczy zastępczej w powiecie tomaszowskim w latach 2012 – 2014. Spis treści: Wstęp ……………………………………………………………………………….. 3 1. Zadania powiatu w zakresie tworzenia i funkcjonowania pieczy zastępczej …... 4 2. Diagnoza stanu obecnego ……………………………………………….………... 5 3. Cele programu ……………………………………………………………………. 11 4. Kierunki i sposób niezbędnych działań …………………………………………. 12 5. Harmonogram działań i ramy finansowe programu ……………………………… 13 6. Wskaźniki realizowanych działań oraz limit zawodowych rodzin zastępczych .. 15 7. Uwagi końcowe …………………………………………………………………. 15 Wstęp Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nakłada na samorząd powiatowy obowiązek opracowania i realizacji programu działań, ukierunkowanych na tworzenie i rozwój infrastruktury służącej zapewnieniu odpowiednich warunków pobytu i wychowania dzieciom, pozbawionym czasowo możliwości przebywania we własnych rodzinach naturalnych. Przyjęcie dokumentu poprzedzonego niniejszym wstępem oznacza zrealizowanie tego obowiązku. Analizując i ustalając cele programu uwzględniono z jednej strony zadania samorządu powiatowego wynikające z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, z drugiej strony lokalne (w wymiarze powiatowym) uwarunkowania: potrzeby i możliwości ich zaspokojenia, w tym już istniejącą infrastrukturę socjalną, w zakresie pieczy zastępczej. Podstawowym założeniem programu jest zapewnienie, na terenie powiatu, odpowiednio dobrych warunków pobytu dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej. Przyjęte założenie powinno zastać osiągnięte poprzez: wzbogacenie zasobów tworzących pieczę zastępczą, doskonalenie poziomu funkcjonowania tych zasobów, usprawnianie współpracy podmiotów publicznych i niepublicznych zobowiązanych do realizacji zadania. Za istotną rzecz ułatwiającą osiągnięcie sformułowanego celu uznano także w programie, podnoszenie merytorycznego poziomu kadry pomocy społecznej w powiecie, obarczonej obowiązkami wynikającymi z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. 1. Zadania powiatu w zakresie tworzenia i funkcjonowania pieczy zastępczej 1. 1. Pojęcie pieczy zastępczej Przez system pieczy zastępczej należy rozumieć zespół osób, instytucji i działań mających na celu zapewnienie czasowej opieki i wychowania dzieciom w przypadkach niemożności sprawowania opieki i wychowania przez rodziców (art. 2 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, zwanej dalej” ustawą”) Piecza zastępcza dzieli się na: 1) rodzinną – sprawowaną w formie rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka; 2) instytucjonalną – sprawowaną w formie placówki opiekuńczo-wychowawczej. 1. 2. Zadania powiatu. 1) opracowanie i realizacja programów rozwoju pieczy zastępczej; 2) zapewnienie pieczy zastępczej dzieciom pozbawionym opieki rodziców naturalnych; 3) pomoc osobom usamodzielnianym, opuszczającym pieczę zastępczą; 4) tworzenie warunków do działania i rozwoju pieczy zastępczej oraz placówek wsparcia dziennego o zasięgu ponadgminnym, w tym powoływanie centrów administracyjnych do obsługi placówek opiekuńczo-wychowawczych; 5) organizowanie szkoleń dla rodzin zastępczych oraz prowadzących rodzinne domy dziecka, a także dla kandydatów do pełnienia tych funkcji; 6) organizowanie wsparcia dla rodzinnej pieczy zastępczej, w tym zapewnienie niezbędnych badań lekarskich dziecku przyjętemu do pieczy; 7) prowadzenie rejestru osób pełniących funkcję rodzin zastępczych lub prowadzących rodzinne domy dziecka oraz kandydatach do pełnienia tych funkcji; 8) finansowanie kosztów funkcjonowania pieczy zastępczej, w tym świadczeń pieniężnych dla dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej, świadczeń dla osób usamodzielnianych, szkoleń dla rodzin zastępczych i kandydatów na rodzinę zastępczą; 9) sporządzanie odpowiedniej sprawozdawczości rzeczowo-finansowej; 10) realizacja zadań wynikających z rządowych programów wspierania systemu pieczy zastępczej. 2. Diagnoza stanu obecnego 2. 1. Diagnoza potrzeb 1. Ilość dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej w ostatnich 3 latach: 2009 – 2011. 2009 r. Łączna ilość dzieci w pieczy zastępczej w ciągu roku - 378 w tym: w rodzinach zastępczych (w tym w pogotowiach rodzinnych) - 311(38) w placówkach (w tym w placówkach rodzinnych) - 67(43) Stan na 31 grudnia – ilość dzieci ogółem: - 293 w tym: w rodzinach zastępczych (172 rodziny) - 235 w tym: w rodzinach spokrewnionych ( 141 rodzin) - 183 w rodzinach niespokrewnionych ( 28 rodzin) - 42 w rodzinach zawodowych (pogotowiach rodzinnych – 3 pogotowia) - 10 w placówkach opiekuńczo-wychowawczych - 58 w tym: w Domu Dziecka w Tomaszowie Maz. - 17 w rodzinnych domach dziecka - 34 w placówkach na terenie innych powiatów - 7 2010 r. Łączna ilość dzieci w pieczy zastępczej w ciągu roku - 344 w tym: w rodzinach zastępczych (w tym w pogotowiach rodzinnych) - 281(11) w placówkach (w tym w placówkach rodzinnych) - 63(41) Stan na 31 grudnia – ilość dzieci ogółem: - 294 w tym: w rodzinach zastępczych (179 rodzin) - 239 w tym: w rodzinach spokrewnionych ( 150 rodzin) - 194 w rodzinach niespokrewnionych ( 26 rodzin) - 39 w rodzinach zawodowych (pogotowiach rodzinnych – 3 pogotowia) - 6 w placówkach opiekuńczo-wychowawczych - 55 w tym: w Domu Dziecka w Tomaszowie Maz. - 15 w rodzinnych domach dziecka - 34 w placówkach na terenie innych powiatów - 6 2011 r. Łączna ilość dzieci w pieczy zastępczej w ciągu roku - 356 w tym: w rodzinach zastępczych (w tym w pogotowiach rodzinnych) - 287(26) w placówkach (w tym w placówkach rodzinnych) - 69(48) Stan na 31 grudnia – ilość dzieci ogółem: - 270 w tym: w rodzinach zastępczych (157 rodzin) - 216 w tym: w rodzinach spokrewnionych ( 129 rodzin) - 168 w rodzinach niespokrewnionych ( 25 rodzin) - 37 w rodzinach zawodowych (pogotowiach rodzinnych – 3 pogotowia) - 11 w placówkach opiekuńczo-wychowawczych - 54 w tym: w Domu Dziecka w Tomaszowie Maz. - 16 w rodzinnych domach dziecka - 33 w placówkach na terenie innych powiatów - 5 2. Inne dane dotyczące funkcjonowania pieczy zastępczej w powiecie. Ilość wydanych postanowień Sądu Rodzinnego o utworzeniu rodziny zastępczej w roku: 2009 – 40, 2010 – 27, 2011 – 26, ponadto w 2011 roku zostało wszczętych i ciągle trwających 10 dalszych postępowań. Wśród 93 utworzonych rodzin zastępczych 83 to rodziny spokrewnione. Ilość wydanych postanowień Sądu Rodzinnego o skierowaniu dziecka do placówki opiekuńczo-wychowawczej w roku: 2009 – 7, 2010 – 1, 2011 – 7. Ilość dzieci zagrożonych umieszczeniem w pieczy zastępczej (ale nieumieszczonych) z podziałem na lata 2009 – 2011, według oceny ośrodków pomocy społecznej: 2009 – 9, 2010 – 38, 2011 - 16. 2. 2. Diagnoza zasobów 1. Placówki opiekuńczo-wychowawcze, w tym rodzinne: Dom dziecka – 1 placówka – 20 miejsc – typ wielofunkcyjny (socjalizacyjny i interwencyjny), Rodzinne domy dziecka – 4 placówki - 32 miejsca, 2. Rodziny zastępcze zawodowe i niezawodowe (niespokrewnione). Rodziny zawodowe - 3 rodziny - 9 – 12 miejsc – wszystkie pełnią funkcję pogotowia rodzinnego, Rodziny niezawodowe (niespokrewnione) – 25 rodzin - 37 dzieci. 3. Inne zasoby tworzące pieczę zastępczą lub realizujące zadania wspierające funkcjonowanie pieczy zastępczej Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie – organizator pieczy zastępczej w powiecie tomaszowskim - do zadań należy m.in.: realizacja świadczeń pieniężnych, nabór kandydatów, szkolenie, organizacja poradnictwa i wsparcia, Sąd Rodzinny - do zadań należy m.in.: zarządzanie umieszczenie małoletniego w pieczy zastępczej, dokonywanie okresowej oceny sytuacji dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej, Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna – poradnictwo psychologiczne i pedagogiczne, także dla rodzin zastępczych oraz osób prowadzących placówki rodzinne, Ośrodek Interwencji Kryzysowej – interwencja psychologiczna, pedagogiczna, poradnictwo prawne także dla rodzin zastępczych oraz osób prowadzących placówki rodzinne, Dom Dziecka - „udostępnienie” usług psychologa i pedagoga także dla rodzin zastępczych oraz osób prowadzących placówki rodzinne. 2. 3. Prognoza zmian w zakresie objętym diagnozą Ilość dzieci zagrożonych umieszczeniem w pieczy zastępczej w latach 2012 – 2014 w ocenie ośrodków pomocy społecznej: 2012 – 19, 2013 – 10, 2014 - 9 Średnia, roczna ilość dzieci umieszczanych w pogotowiach rodzinnych w ostatnich latach (2009 – 2011): 25 (38,11,26), z zaznaczeniem, że ponad 50% dzieci umieszczonych pogotowiach w tym okresie przypada na rok 2009. Średnia liczba dzieci przebywająca w pogotowiach na koniec roku: 9 (10,6,11). Średnia roczna ilość dzieci skierowanych do placówek opiekuńczo-wychowawczych w ostatnich latach (2009 – 2011): 5 (7,1,7) Średnia roczna ilość tworzonych rodzin zastępczych w ostatnich latach (2009 – 2011): 31, z wyraźną tendencją spadkową: 40 → 27 → 26. Prognoza: liczba dzieci wymagających umieszczenia w pieczy zastępczej w latach 2012 - 2014 pozostanie co najwyżej na poziomie z lat 2009 – Sytuacja demograficzna dzieci przebywających w placówkach opiekuńczo-wychowawczych (na dzień 31 12.2011 r.): Ilość dzieci, które osiągną pełnoletność w okresie 2012 – 2014 Ogółem: 17 ( w tym 7 w placówkach rodzinnych), w tym: 2012 - 8 (3) 2013 - 2(1) 2014 - 7(3). Ilość dzieci w placówkach przed 10 r. ż. - 14 (wszystkie w placówkach rodzinnych), w tym 5 dzieci nie osiągnie 10-tego r. ż. przed końcem 2014 r. Sytuacja prawna dzieci przebywających w placówkach rodzinnych i pogotowiach rodzinnych Rodzice pozbawieni praw do dzieci: 4 dzieci w pogotowiach, 14 dzieci w placówkach Postępowania w sądzie o powrót dziecka do rodziny: 3 dzieci w pogotowiach, 4 dzieci w placówkach Prognoza: Miejsca w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, w okresie objętym programem, będą się charakteryzować wysokim stopniem mobilności dzieci, które je zajmują (dzieci będą się usamodzielniać, a także będą obejmowane procesami adopcji). 2. 4. Wnioski, ocena zasobów w kontekście potrzeb, wykaz potrzeb. Wnioski. Powiat już obecnie dysponuje rozwiniętą infrastrukturą pieczy zastępczej obejmująca praktycznie wszystkie rodzaje zasobów: rodziny zastępcze spokrewnione, niezawodowe (niespokrewnione), zawodowe, placówki opiekuńczo-wychowawcze typu socjalizacyjnego, interwencyjnego i (przede wszystkim) rodzinnego. Struktura demograficzna i sytuacja prawna dzieci przebywających w placówkach opiekuńczo-wychowawczych pozwala zakładać, że duża cześć miejsc zostanie zwolniona w okresie obejmowanym programem i tym samym może być przeznaczona dla nowo umieszczanych w pieczy dzieci. Ocena zasobów w kontekście potrzeb. Mając na uwadze wcześniej poczynione spostrzeżenia dotyczące ilości zasobów, a także prognoz dotyczących skali kierowania dzieci do pieczy zastępczej należy ocenić, że istniejące zasoby są w zasadzie wystarczające w stosunku do potrzeb, przynajmniej w ich ujęciu ilościowym. Dlaczego w zasadzie? Chodzi głównie o zmianę prawa , skracającą dopuszczalny czas pobytu dziecka w pogotowiu rodzinnym – z 1 roku do 4 miesięcy. Dzieci muszą zatem szybciej znajdować miejsca poza pogotowiem. W takiej sytuacji niewielkie zwiększenie liczby rodzin niezawodowych względnie utworzenie rodzinnego domu dziecka ( w rozumieniu obecnych przepisów) znajduje swoje uzasadnienie. Głównym priorytetem na najbliższe 3 lata powinno być jednak podnoszenie poziomu funkcjonowania zasobów tworzących pieczę – do czego wyraźnie nawiązuje nowa ustawa. Owo usprawnianie powinno odbywać się zarówno poprzez polepszanie warunków pobytu dzieci jak i rozszerzanie i intensyfikację fachowego wsparcia i specjalistycznego poradnictwa, ale obejmować także dalsza specjalizację działania w odniesieniu do placówek opiekuńczo-wychowawczych.. Uzasadnienie wydaje się znajdować również potrzeba kształtowania kwalifikacji zawodowych służb realizujących zadania dotyczące pieczy zastępczej. Wykaz potrzeb: - pozyskanie 1-2 kandydatów rocznie na niezawodowa rodzinę zastępczą, utworzenie jednego rodzinnego domu dziecka, - usprawnianie i doskonalenie poziomu funkcjonowania zasobów pieczy zastępczej w tym intensyfikacja wparcia i poradnictwa, - szkolenie kadry realizującej zadania w zakresie pieczy zastępczej, - kształtowanie współpracy wszystkich służb realizujących zadania w zakresie pieczy zastępczej. 3. Cele programu. 4. Kierunki i sposoby niezbędnych działań 4. 1. Cel szczegółowy 1: Uzupełnienie infrastruktury powiatowej pieczy zastępczej. Działania: 1) utrzymanie stanu ilościowego placówek opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego; 2) utrzymanie lub powiększenie liczby rodzin zastępczych spokrewnionych i niezawodowych, ew. utworzenie rodzinnego (rodzinnych) domów dziecka; 3) pozyskiwanie kandydatów na rodzinę zastępczą lub do prowadzenia rodzinnego domu dziecka – realizacja działania przede wszystkim poprzez prasę i inne media, także poprzez współpracę z ośrodkami pomocy społecznej, z zastrzeżeniem, że natężenie działań uzależnione jest od potrzeb; 4) reorganizacja Domu Dziecka w Tomaszowie Maz.: usytuowanie placówki w nowym budynku, przeznaczonym dla 14 wychowanków, wprowadzenie limitu wieku – pow. 10 lat - przyjmowanych dzieci, zatrudnienie kadry wychowawców na podstawie umów o pracę, utrzymanie socjalizacyjnego i interwencyjnego typu placówki; 4. 2. Cel szczegółowy 2: Podnoszenie poziomu funkcjonowania zasobów tworzących pieczę zastępczą. Działania: 1) organizowanie szkoleń dla kandydatów na rodziny zastępcze lub prowadzących rodzinny dom dziecka – częstotliwość szkoleń w zależności od efektów pozyskiwania kandydatów, ale działanie realizowane także poprzez kierowanie na szkolenia; 2) organizowanie szkoleń dla istniejących już rodzin zastępczych – jedno szkolenie rocznie; 3) organizowanie wsparcia dla pieczy zastępczej, przede wszystkim w postaci specjalistycznego poradnictwa oraz tworzenia warunków do powstawania i działania grup wsparcia – organizowanie specjalistycznego poradnictwa przede wszystkim w oparciu o już istniejące zasoby, ale z uwzględnieniem także zatrudnienia pedagoga i psychologa w PCPR, tworzenie warunków do powstawania grup wsparcia przede wszystkim poprzez motywowanie rodzin do tworzenia i udziału w grupach wsparcia oraz udostępnianie lokalu na spotkania; 4) objęcie rodzin zastępczych opieką koordynatora – koordynator realizuje ustalonego dla niego zadania w ustawie: m.in. pomaga rozwiązywać napotykane problemy, przygotowuje plany pomocy dziecko, zgłasza informacje o dzieciach do ośrodków adopcyjnych; 5) utworzenie administracyjnego centrum obsługi placówek opiekuńczo-wychowawczych. 4. 3. Cel szczegółowy 3: Podnoszenie kwalifikacji powiatowej kadry pomocy społecznej realizującej zadania z zakresu pieczy zastępczej. Działania: 1) co najmniej jedno szkolenie w zakresie funkcjonowania pieczy zastępczej rocznie, organizowane przez PCPR; 2) udział w szkoleniach tzw. zewnętrznych, w zależności od potrzeb i możliwości. 4. 4. Cel szczegółowy 4: Kształtowanie współpracy służb publicznych i niepublicznych funkcjonujących w obszarze pieczy zastępczej. Działania: 1) co najmniej 2 narady merytoryczne rocznie; 2) w zależności od potrzeb ustalenie i zatwierdzenie przez zainteresowane podmioty, zasad współpracy. 5. Harmonogram działań i ramy finansowe programu 5. 1. Harmonogram działań stanowi załącznik nr 1 do Programu. 5. 2. Ramy finansowe. Program ogółem: 16.941.403 zł. 2012 rok: 5.815.403 zł. Cel szczegółowy 1: 5.795.403 zł. Dom Dziecka: 1.392.537 zł; Rodzinne domy dziecka: 845.466 zł; Rodziny zastępcze: 2.857.400 zł; Reorganizacja Domu Dziecka: 700.000 zł. Cel szczegółowy 2: 13.500 zł. Szkolenia rodzin i kandydatów: 6.000 zł; Zatrudnienie koordynatora: 7.500 zł; Cel szczegółowy 3: 6.500 zł. Szkolenie kadry pomocy społecznej zajmującej się pieczą 6.500 zł. Cel szczegółowy 4: Realizacja w ramach kosztów bieżącej działalności PCPR. 2013 rok: 5.880.500 zł. Cel szczegółowy 1: 5.830.000 zł. Dom Dziecka: 1.390.000 zł; Rodzinne domy dziecka: 880.000 zł; Rodziny zastępcze: 2.860.000 zł; Reorganizacja Domu Dziecka: 700.000 zł. Cel szczegółowy 2: 44.000 zł. Szkolenia rodzin i kandydatów: 6.000 zł; Zatrudnienie koordynatorów: 38.000 zł. Cel szczegółowy 3: 6.500 zł. Szkolenie kadry pomocy społecznej zajmującej się pieczą 6.500 zł. Cel szczegółowy 4: Realizacja w ramach kosztów bieżącej działalności PCPR. 2014 rok: 5.245.500 zł. Cel szczegółowy 1: 5.170.000 zł. Dom Dziecka: 1.390.000 zł; Rodzinne domy dziecka: 920.000 zł; Rodziny zastępcze: 2.860.000 zł; Reorganizacja Domu Dziecka: - Cel szczegółowy 2: 66.000 zł. Szkolenia rodzin i kandydatów: 6.000 zł; Zatrudnienie koordynatorów: 60.000 zł. Cel szczegółowy 3: 6.500 zł. Szkolenie kadry pomocy społecznej zajmującej się pieczą 6.500 zł. Cel szczegółowy 4: Realizacja w ramach kosztów bieżącej działalności PCPR. 6. Wskaźniki realizowanych działań oraz limit zawodowych rodzin zastępczych. 6. 1. Wskaźniki przedstawione są załączniku nr 2 do Programu 6. 2. Limit zawodowych rodzin zastępczych na okres objęty programem: Rok 2012 – 3 zawodowe rodziny zastępcze, wszystkie pełniące funkcję pogotowia rodzinnego; Rok 2013 - 3 zawodowe rodziny zastępcze, wszystkie pełniące funkcję pogotowia rodzinnego; Rok 2014 - 3 zawodowe rodziny zastępcze, wszystkie pełniące funkcję pogotowia rodzinnego. 7. Uwagi końcowe. Przyjmowany na najbliższe 3 lata program nie podejmuje problematyki usamodzielnień pełnoletnich wychowanków, z następujących powodów: 1) samo pojęcie pieczy zastępczej odnosi się literalnie do dzieci i konieczności zapewnienia im czasowej, właściwej opieki poza rodziną naturalną, 2) sprawom wychowanków w szczególny sposób poświęcone są zapisy przyjętej w ubiegłym roku Strategii rozwiązywania problemów społecznych, 3) wychowankowie są jedną z dwóch kategorii beneficjentów objętych projektem „Nowa Szansa” realizowanym, przy udziałem środków unijnych do 2014 roku. Program został przygotowany z uwzględnieniem treści art. 182 ust. 6 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, tzn. w oparciu o przedstawiony Zarządowi Powiatu wykaz potrzeb w zakresie pieczy zastępczej. Załącznik nr 2 do Programu Tabela 1. Wskaźniki realizowanych działań.
| ||||||||||||||||
|