Nasz Powiat

Powiatowe władze

Jednostki samorządowe

Prawo

Spisy i wykazy

Gospodarka majątkiem powiatu

Obywatel w urzędzie

Nieodpłatna pomoc prawna

Wolne miejsca w DPS oraz informacje o depozytach pozostałych do odbioru »

Biuro Rzeczy Znalezionych

Zamówienia publiczne

ARCHIWALNY BIP »

Ogłoszenia, aktualności

WYBORY SAMORZĄDOWE 2014

Nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze

Petycje

Działalność Lobbingowa

Konsultacje społeczne

Wybory samorzadowe 2018

Ochrona Danych Osobowych

Raport o stanie powiatu

A A A

Załącznik do uchwały Nr…/…/2011

Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim

z dnia ………… 2011 roku

 

 

 

POWIATOWY PROGRAM

 

OCHRONY ZDROWIA PSYCHICZNEGO

 

NA LATA 2011-2015

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                              

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tomaszów Mazowiecki, 2011 rok

Spis treści	nr str.
I.            Wprowadzenie	3
II.            Charakterystyka	5
III.            Diagnoza	5
IV.            Cele Powiatowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2011 – 2015	19
1.      Promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym	19
1. 1            . Promocja zdrowia psychicznego	19
1. 2            . Zapobieganie zaburzeniom psychicznym	20
2.      Zapewnienie osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej i powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej oraz innych form opieki i pomocy niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym i społecznym	21
2.1.             Upowszechnienie zróżnicowanych form pomocy i oparcia społecznego oraz zwiększenie integracji społecznej osób z zaburzeniami psychicznymi	21
2.2.             Aktywizacja zawodowa osób z zaburzeniami psychicznymi	23
V.            Skoordynowanie różnych form opieki i pomocy	28
VI.            Źródła finansowania	29
VII.            Ewaluacja Programu	30
VIII.            Podsumowanie	30

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

        I.            Wprowadzenie

Nie można mówić o zdrowiu nie biorąc pod uwagę zdrowia psychicznego.
Dla ludzi zdrowie psychiczne jest kapitałem pozwalającym na realizowanie ich intelektualnego i emocjonalnego potencjału oraz znalezienie i odgrywanie swoich ról w życiu społecznym, w szkole i w pracy. W odniesieniu do społeczeństw, dobry stan zdrowia psychicznego ludzi pozytywnie wpływa na ich dobrobyt, solidarność i sprawiedliwość społeczną. Natomiast zły stan zdrowia psychicznego to problemy ze zdrowiem psychicznym
i napięcie, osłabione funkcjonowanie połączone z cierpieniem; pojawiają się objawy
i rozpoznawalne zaburzenia psychiczne, takie jak schizofrenia i depresja. Zły stan zdrowia psychicznego jest źródłem przeróżnych kosztów, strat i obciążeń.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opisuje zdrowie psychiczne jako: „stan dobrego samopoczucia, w którym człowiek wykorzystuje swoje zdolności, może radzić sobie ze stresem w codziennym życiu, może wydajnie i owocnie pracować oraz jest w stanie wnieść wkład w życie danej wspólnoty”.

Stan psychiczny ludzi jest zdeterminowany wieloma czynnikami, w tym biologicznymi (np. genetycznymi, płciowymi), indywidualnymi (np. doświadczeniami osobistymi), rodzinnymi i społecznymi (np. wsparcie społeczne) oraz ekonomicznymi
i środowiskowymi (np. status społeczny i warunki życia).[1]

Potrzeby osób z zaburzeniami psychicznymi lokuje się w czterech obszarach: medycznym, rodzinnym, wspólnotowym i rehabilitacyjnym.

Do obszaru medycznego należą takie działania jak: wczesne rozpoznanie, informacja
o chorobie i leczeniu, opieka medyczna, hospitalizacja, wsparcie psychologiczne.

Do obszaru rehabilitacyjnego należy: wsparcie socjalne, edukacja, wsparcie zawodowe, opieka dzienna, opieka długoterminowa, zaspokojenie potrzeb duchowych.

Do obszaru rodzinnego należy: wyrabianie umiejętności opieki nad osobą chorą, umacnianie spójności rodziny, wsparcie w sytuacjach kryzysowych, wsparcie finansowe.

Do obszaru wspólnotowego należy: pełne uczestnictwo społeczne, unikanie dyskryminacji, przestrzeganie praw człowieka.

Ponieważ zły stan zdrowia psychicznego coraz częściej postrzegany jest jako poważny problem społeczny, Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 28 grudnia 2010 r. ustanowiła Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego, zgodnie z którym potrzebne jest kompleksowe podejście obejmujące zapewnienie potrzebującym wielostronnego
i powszechnie dostępnego leczenia i opieki zdrowotnej, a także działania na rzecz całej ludności, których celem byłoby promowanie zdrowia psychicznego, zapobieganie chorobom psychicznym oraz rozwiązywanie problemów związanych z życiem w środowisku rodzinnym i społecznym. Zakres Programu powinien obejmować wiele podmiotów, w tym sektory polityki społecznej i zdrowotnej oraz zainteresowane strony. Znaczącą rolę w procesie szukania rozwiązań powinny odgrywać organizacje pacjentów oraz społeczeństwo obywatelskie.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 roku o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. Nr 111, poz.535 ze zm.), ochronę zdrowia psychicznego zapewniają organy administracji rządowej i samorządowej oraz instytucje do tego powołane. Ponadto,
w działaniach z zakresu ochrony zdrowia psychicznego mogą uczestniczyć stowarzyszenia
i inne organizacje społeczne, fundacje, samorządy zawodowe oraz grupy samopomocy pacjentów i ich rodzin, a także inne osoby fizyczne i prawne. W tym przypadku ochrona zdrowia psychicznego polegać będzie na:

-       promocji zdrowia psychicznego i zapobieganiu zaburzeniom psychicznym,

-       zapewnieniu osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej i powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej oraz innych form opieki i pomocy niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym i społecznym,

W tym zakresie szczególna rola przypadła samorządom. Zakres realizacji celów głównych i szczegółowych to wyzwanie dla wszelkich jednostek – zarówno odpowiedzialnych za kreowanie właściwej polityki w zakresie ochrony zdrowia psychicznego – jak i realizację bezpośrednich zadań przypisanych do poszczególnych celów.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

      II.            Charakterystyka

Powiat Tomaszowski obejmuje 11 gmin o łącznej powierzchni 1 025 km² (5,6% powierzchni województwa). Sieć osadniczą tworzy  miasto Tomaszów Mazowiecki i 266 miejscowości wiejskich. Liczba mieszkańców wynosi 119,7 tys., tj. 4,7% ludności województwa; w mieście mieszka 65,4 tys. osób (54,6%), a na obszarach wiejskich 54,3 tys. (45,4%).[2]           

tabela nr 1.        Ludność w 2010 roku, powiat tomaszowski [3]

 

    III.            Diagnoza

1)    Ambulatoryjna i stacjonarna opieka zdrowotna.

W ramach lecznictwa psychiatrycznego i uzależnień w roku 2011 na terenie powiatu tomaszowskiego realizowana jest opieka zdrowotna nad osobami z zaburzeniami psychicznymi w rodzaju:

·        ambulatoryjne leczenie psychiatryczne:

1)     poradnia psychologiczna (świadczenia psychologiczne) – Tomaszowskie Centrum Zdrowia Sp. z o.o. w Tomaszowie Mazowieckim;

2)     poradnia zdrowia psychicznego (świadczenia zdrowia psychicznego dla dorosłych) – Tomaszowskie Centrum Zdrowia Sp. z o.o. w Tomaszowie Mazowieckim oraz Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Centrum Zdrowia w Tomaszowie Mazowieckim;

3)     poradnia leczenia uzależnień (świadczenia leczenia uzależnień) –  Tomaszowskie Centrum Zdrowia Sp. z o.o. w Tomaszowie Mazowieckim.

 

tabela nr 2 .       Poradnia Zdrowia Psychicznego TCZ Sp. z o.o.

                 źródło: Dział Rejestru Usług Medycznych i Analiz Statystycznych TCZ Sp. z o.o. w Tomaszowie Maz.

 

tabela nr 3.        Poradnia Leczenia Uzależnień TCZ Sp. z o.o.

             źródło: Dział Rejestru Usług Medycznych i Analiz Statystycznych TCZ Sp. z o.o. w Tomaszowie Maz.

 

tabela nr 4.        Poradnia Psychologiczna TCZ Sp. z o.o.

Porady udzielane w poradni	2010
	liczba
Ogółem liczba wszystkich porad, w tym:	705
Porady lekarza	0
Porady psychologa	705

                        źródło: Dział Rejestru Usług Medycznych i Analiz Statystycznych TCZ Sp. z o.o. w Tomaszowie Maz.

 

·        stacjonarne leczenie psychiatryczne

1)     oddział psychiatryczny ogólny (świadczenia psychiatryczne dla dorosłych) – Tomaszowskie Centrum Zdrowia Sp. z o.o. w Tomaszowie Mazowieckim Oddział Psychiatryczny tomaszowskiego szpitala dysponuje 40 łóżkami. W Oddziale leczonych było w 2009 r. 759 osób, zaś w 2010 r. 738 osób.[4] 

2)    Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności

Podstawowym zadaniem systemu orzecznictwa o niepełnosprawności jest ustalanie, na podstawie oceny ograniczenia zdolności do samodzielnego funkcjonowania
w różnorodnych sferach życia związanych z aktywnością człowieka, prawa do korzystania
z ulg i uprawnień przysługujących osobom niepełnosprawnym na podstawie przepisów prawa.

W ramach orzecznictwa o niepełnosprawności prowadzone są postępowania ustalające:

·        niepełnosprawność osób w wieku do 16 roku życia,

·        stopień niepełnosprawności w stosunku do osób które ukończyły 16 rok życia,

·        wskazania do korzystania z ulg i uprawnień przysługujących osobom niepełnosprawnym stosownie do naruszonej sprawności organizmu i ograniczeń funkcjonalnych uzasadniających korzystanie z nich.

W skład Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności
w Tomaszowie Mazowieckim powołanych jest 23 członków składów orzekających, w tym lekarzy.

W ramach ustawowo realizowanych zadań Zespół orzeka m.in. w zakresie zaburzeń psychicznych:

·         upośledzenia umysłowego, od upośledzenia umiarkowanego (kod 01-U);

·        chorób psychicznych,  w tym: zaburzeń psychotycznych, zaburzeń nastroju począwszy od zaburzeń o umiarkowanym stopniu nasilenia, utrwalonych zaburzeń lękowych
o znacznym stopniu nasilenia, zespołów otępiennych (kod 02-P);

·        całościowych zaburzeń rozwojowych, powstałych przed 16 rokiem życia,
z utrwalonymi zaburzeniami interakcji społecznych lub komunikacji werbalnej oraz stereotypami zachowań, zainteresowań i aktywności o co najmniej umiarkowanym stopniu nasilenia (kod 12-C).

W 2009 roku Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności
w Tomaszowie Mazowieckim wydał 4 632 orzeczenia, w tym 340 orzeczeń dotyczących zaburzeń psychicznych, zaś w 2010 roku 4 753 orzeczenia, w tym 288 orzeczeń w zakresie zaburzeń psychicznych.

tabela nr 6.        Liczba wydanych orzeczeń wg przyczyny niepełnosprawności, stopni niepełno- sprawności osób powyżej 16 roku życia.

 źródło: PZOON w Tomaszowie Mazowieckim.

tabela nr 7.        Liczba wydanych orzeczeń według przyczyny niepełnosprawności osób przed
16 rokiem życia.

     źródło: PZOON w Tomaszowie Mazowieckim.

 

Jak wynika z przedstawionych powyżej danych, liczba wydanych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności w roku 2010 zmalała o 19,7% w stosunku do roku 2009, w tym o 42,4% w zakresie upośledzenia umysłowego i o 7,6% w zakresie chorób psychicznych. Natomiast
w przypadku osób przed 16 rokiem życia liczba wydanych w 2010 roku orzeczeń
o niepełnosprawności zmalała w stosunku do roku poprzedniego o 27,6%.

3)    Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna

Do statutowych zadań Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w Tomaszowie Mazowieckim należą:

1.      Wspomaganie wszechstronnego rozwoju dzieci i młodzieży, efektywności uczenia się, nabywania i rozwijania umiejętności negocjacyjnego rozwiązywania konfliktów i problemów oraz innych umiejętności z zakresu komunikacji społecznej;

2.      Profilaktyka uzależnień i innych problemów dzieci i młodzieży, udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej dzieciom i młodzieży z grup ryzyka;

3.      Terapia zaburzeń rozwojowych i zachowań dysfunkcyjnych;

4.      Wspomaganie wychowawczej  funkcji rodziny;

5.      Pomoc uczniom w dokonywaniu wyboru kierunku kształcenia, zawodu i planowania kariery zawodowej;

6.      Prowadzenie edukacji prozdrowotnej wśród uczniów, rodziców i nauczycieli

7.      Pomoc rodzicom i nauczycielom w diagnozowaniu i rozwijaniu potencjalnych możliwości oraz mocnych stron uczniów.

Powyższe zadania poradnia realizuje poprzez:

1.      diagnozę;

2.      konsultację;

3.      terapię;

4.      psychoedukację;

5.      doradztwo;

6.      mediację;

7.      interwencje w środowisku ucznia;

8.      działalność profilaktyczną;

9.      działalność informacyjną;

10.   działalność orzeczniczą.

Corocznie zadania te są ujmowane w rocznych Planach Pracy poradni, które składają się z pięciu podstawowych części:

        I.            Dział informacyjno – profilaktyczny

     II.            Dział diagnostyczny

   III.            Działalność wspierająca uczniów w dokonywaniu wyboru kierunku kształcenia
i planowania kariery

  IV.            Działalność doradcza – mediacje w środowisku ucznia

     V.            Dział terapeutyczny

  VI.            Organizacja pracy Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej.

Ogółem objętych opieką pomiędzy 01.09.2010 r. a  31.08.2011 r. – 1997 osób, w tym:

·        badań logopedycznych – 882

·        przyjęć psychologicznych – 1068

·        przyjęć pedagogicznych – 896

Prelekcje i warsztaty:

·        dla rodziców – 19

·        dla uczniów – 18

·        dla nauczycieli –7

Warsztaty zawodoznawcze – 8

Działalność Zespołów Orzekających:

·        Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla up. w st. lekkim – 61

·        Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla up. w st. umiarkowanym
i znacznym – 17

·        Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci z niepełnosprawnością ruchową – 2

·        Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci niedost. społecznie – 2

·        Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci ze sprzężonymi niepełnosprawnościami – 1

·        Orzeczenia o braku potrzeby nauczania specjalnego – 1

·        Orzeczenia o potrzebie nauczania ind. – 122

·        Orzeczenia o potrzebie rocznego indywidualnego przygotowania przedszkolnego -  5

·        Orzeczenia o braku potrzeby nauczania indywidualnego -9

·        Orzeczenia uchylające orzeczenia o potrzebie nauczania indywidualnego – 0

·        Orzeczenia o potrzebie ind. zajęć rewalidacyjno – wychowawczych – 4

·        Opinie o potrzebie wczesnego wspomagania – 11

·        Opinie o indywidualnym toku nauki – 0

·        Opinie o odroczeniu obowiązku szkolnego - 5

Badania przesiewowe

Logopedyczne:

·        przedszkola: Ciebłowice, Rokiciny, Łaznów, Komorów, Lipie, Czerniewice, na terenie Tomaszowa Maz. –Przedszkola  nr 2, 7, 10, 12 „Tomaszek”.

·        Szkoła Podstawowa w Wiadernie, Szkoła Podstawowa w Zawadzie.

Psychologiczno – pedagogiczne:

·        Przedszkole nr 2, Szkoły Podstawowe nr 6, 10, 13, 14, Szkoła Podstawowa
w Budziszewicach, Szkoła Podstawowa w Zawadzie, Szkoła Podstawowa                   w Rękawcu, Szkoła Podstawowa w Lubochni, Gimnazjum w Popielawach.

Pomoc udzielana na terenie poradni:

·        Terapia logopedyczna – 243

·        Terapia pedagogiczna – 57

·        Terapia psychologiczna – 41

·        Terapia EEG Biofeedback – 30

4)     Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Tomaszowie Mazowieckim jest  jednostką organizacyjną, która wchodzi w skład powiatowej administracji zespolonej. Realizuje ona zadania z zakresu pomocy społecznej, a także rehabilitacji społecznej, które mają na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych.

W ramach działalności Centrum działa Ośrodek Interwencji Kryzysowej świadczący usługi psychologiczne, prawne i pedagogiczne osobom i rodzinom znajdującym się
w sytuacjach kryzysowych, w szczególności spowodowanych przemocą w rodzinie oraz        w wyjątkowych, koniecznych sytuacjach zapewnienie miejsca w hotelu. Ośrodek funkcjonuje od poniedziałku do piątku w godzinach od 15:30 do 20:00.

Ośrodek Interwencji Kryzysowej w zakresie prowadzonych konsultacji udzielił
w 2009 roku 1 742 porad osobom znajdującym się w sytuacjach kryzysowych, natomiast
w 2010 roku 1 967 porad, co stanowi wzrost o 12,9% w stosunku do roku poprzedniego.

Od 2008 r. PCPR realizuje projekt „Nowa Szansa” finansowany przy udziale środków unijnych, ukierunkowany na aktywizację zawodową i integrację społeczną m.in. osób niepełnosprawnych bez względu na typ niepełnosprawności.     

5)    Środowiskowy Dom Samopomocy dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi

Środowiskowy Dom Samopomocy dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi
w Tomaszowie Mazowieckim jako ośrodek wsparcia dziennego w swojej bieżącej działalności realizuje zadania z zakresu pomocy społecznej, udzielając oparcia społecznego osobom z zaburzeniami psychicznymi, mającymi trudności z kształtowaniem swoich stosunków z otoczeniem, pozwalającego na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych, usamodzielnienie i integrację społeczną.

Wsparcie takie można uznać za uwieńczone sukcesem, jeśli spowoduje samodzielne (na miarę możliwości uczestnika) funkcjonowanie osoby korzystającej ze wsparcia w jej naturalnym środowisku społecznym przy obustronnej akceptacji. Pobyt osoby z zaburzeniami psychicznymi w ŚDS powinien być ograniczony w czasie (jeśli to możliwe) i zakończony powrotem do środowiska rodzinnego i w miarę samodzielnego w nim funkcjonowania lub przejściem do Warsztatów Terapii Zajęciowej, a nawet uzyskania zatrudnienia na rynku pracy.

Praca z uczestnikiem to także, a może przede wszystkim, praca z jego najbliższymi
w tym z rodziną , między innymi poprzez doprowadzenie do takiego stanu, że uczestnik nie jest postrzegany przez swoich najbliższych jako ciężar, przedmiot ciągłej opieki i przeszkoda życiowa. Innymi słowy, udzielane w ŚDS wsparcie nie powinno mieć charakteru izolacyjnego w relacjach uczestnik ŚDS, a jego dotychczasowe otoczenie (rodzinne sąsiedzkie).

Traktowanie ŚDS jako rodzaju świetlicy środowiskowej czy hostelu jest błędem.
W prawdzie stanowi istotne odciążenie rodziny (opiekunów) dając jej możliwość realizowania własnych planów życiowych, ale nie rozwiązuje problemu osoby z zaburzeniami psychicznymi. W sensie społecznym i psychologicznym takie podejście wręcz pogarsza sytuację uczestnika, skazując go albo na „dożywotni” pobyt w ŚDS albo na zupełne wyobcowanie z naturalnego środowiska społecznego.

Koncentrowanie się ŚDS na działaniach umiejscowionych na terenie Domu, bez przykładania należytej uwagi do budowania (lub odbudowywania) właściwych relacji uczestnika z najbliższymi nie może więc być uznane za rzeczywiste wsparcie. Dlatego program ŚDS powinien zawierać jak najwięcej form wsparcia o charakterze integracyjno-aktywizującym. W realizację programu należy włączać członków rodzin i inne osoby
z otoczenia uczestników.[5]

6)    Powiatowy Urząd Pracy

Jednym z głównych zadań Powiatowego Urzędu Pracy jest opracowanie i realizacja programu promocji zatrudnienia, aktywizacji lokalnego rynku pracy stanowiącego część powiatowej strategii rozwiązywania problemów społecznych oraz udzielanie pomocy bezrobotnym i poszukującym pracy w znalezieniu pracy, a także pracodawcom w pozyskaniu pracowników przez pośrednictwo pracy i poradnictwo zawodowe.

Bezrobotni i poszukujący pracy

Statystyki Powiatowego Urzędu Pracy  w Tomaszowie Mazowieckim informują, że na dzień 31 grudnia 2010 roku zarejestrowane były 702 osoby niepełnosprawne,  z czego 621 osób to niepełnosprawni ze statusem bezrobotnego, a 81 osób to niepełnosprawni poszukujący pracy niepozostający w zatrudnieniu[6].

Analiza populacji osób niepełnosprawnych wskazuje, że na przestrzeni minionego roku liczba niepełnosprawnych bezrobotnych wzrastała, natomiast liczba niepełnosprawnych poszukujących pracy utrzymywała się na zbliżonym poziomie.

Wzrastała również liczba osób niepełnosprawnych z chorobami psychicznymi
i upośledzeniem umysłowym zarejestrowanych w PUP  w odniesieniu do lat ubiegłych.

Osoby niepełnosprawne z chorobami psychicznymi  i upośledzeniem umysłowym stanowią 9,7% ogółu zarejestrowanych osób niepełnosprawnych w PUP na dzień 31 grudnia 2010 roku.

tabela nr 8.        Liczba osób zarejestrowanych wg kodów niepełnosprawności na dz. 31.12.2010r.

         źródło: PUP w Tomaszowie Maz.

 

Liczba osób niepełnosprawnych z tytułu chorób psychicznych i upośledzenia umysłowego wynosiła na koniec 2010 roku 68 osób, z czego 51 osób posiadało orzeczenie
z tytułu chorób psychicznych, a 17 z tytułu upośledzenia umysłowego.

Populacja osób niepełnosprawnych z chorobami psychicznymi i upośledzeniem umysłowym jest wewnętrznie niejednorodna. Elementami różnicującymi tę grupę klientów Powiatowego Urzędu Pracy w Tomaszowie Mazowieckim są m.in.: stopień niepełnosprawności, wiek, poziom wykształcenia i czas pozostawania bez pracy, co obrazują poniżej zestawione struktury.

 

tabela nr 9.        Struktura osób niepełnosprawnych z chorobami psychicznymi i upośledzeniem umysłowym zarejestrowanych w PUP na dzień 31.12.2010 r. według stopnia niepełnosprawności

      źródło: PUP w Tomaszowie Maz.

 

tabela nr 10.      Struktura wiekowa osób niepełnosprawnych z chorobami psychicznymi
i upośledzeniem umysłowym zarejestrowanych w PUP na dzień 31.12.2010 r. [w osobach]

     źródło: PUP w Tomaszowie Maz.

 

tabela nr 11.      Struktura osób niepełnosprawnych z chorobami psychicznymi i upośledzeniem umysłowym według poziomu wykształcenia zarejestrowanych w PUP na dzień 31.12.2010 r.

tabela nr 12.      Osoby niepełnosprawne z chorobami psychicznymi i upośledzeniem umysłowym według czasu pozostawania bez pracy pozostające w rejestrach w PUP na dzień 31.12.2010 r.

źródło: PUP w Tomaszowie Maz.

Przedstawione powyżej dane wskazują, że pośród opisywanej populacji najwięcej było osób z lekkim stopniem niepełnosprawności (37 osób z czego 33 posiadało orzeczenie
z tytułu chorób psychicznych). Najczęściej osoby te pochodziły z grup wiekowych: 25-34
(20 osób) i 45-54 (16 osób) i posiadały niski poziom wykształcenia: zasadniczy zawodowy – 24 osoby i gimnazjalny lub podstawowy – 26 osób. Ponadto 23 osób znajdowały się
w ewidencji PUP powyżej 12 miesięcy. Powiatowy Urząd Pracy w Tomaszowie Mazowieckim w 2010 roku obejmował działaniami aktywizującymi osoby z opisywanej populacji. W rezultacie podjętych działań 14 osób podjęło zatrudnienie, 5 klientów podniosło, uzyskało bądź uzupełniło swoje kwalifikacje w wyniku szkoleń, a 11 osób uczestniczyło
w innych formach aktywizujących zawodowo – stażach, szkoleniach w zakresie aktywnego poszukiwania pracy, pracach społecznie użytecznych. Łącznie pomocą  w zakresie aktywizacji zawodowej w 2010 roku zostało objętych 31 osób niepełnosprawnych w związku z chorobami psychicznymi lub upośledzeniem umysłowym. Poniższe dane zawarte zostały
w tabeli 6.

tabela nr 13.      Liczba osób niepełnosprawnych z chorobami psychicznymi i upośledzeniem umysłowym, zaktywizowanych w 2010 r.

źródło: PUP w Tomaszowie Maz.

Pracodawcy

Według danych statystycznych na dzień 31 grudnia 2010 roku w rejestrze REGON zarejestrowane były 9023 podmioty gospodarki narodowej z terenu powiatu tomaszowskiego.

tabela nr 14.      Podmioty gospodarki narodowej z powiatu tomaszowskiego wg wybranych form prawnych na dz. 31.12.2010r.

     źródło: Główny Urząd Statystyczny

Jak wskazują powyższe dane zdecydowanie największy udział w podmiotach gospodarki narodowej w powiecie tomaszowskim mają osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Na koniec 2010 roku wynosił on 80,9%, w mniejszości zaś są spółdzielnie, stanowiące 0,4% ogółu podmiotów.

tabel nr 15.        Podmioty gospodarki narodowej z powiatu tomaszowskiego wg ilości zatrudnionych
na dz. 31.12.2010r.

     źródło: Główny Urząd Statystyczny

W analizowanym okresie największy udział w liczbie podmiotów gospodarki narodowej w powiecie tomaszowskim miały również mikro przedsiębiorstwa – 93,9%, zaś najmniejszy duże przedsiębiorstwa – 0,08%.

Biorąc pod uwagę mapę gospodarczą powiatu tomaszowskiego, widać, że miejsca pracy ulokowane są głównie w mieście Tomaszowie Mazowieckim. Wiodącymi przedsiębiorstwami, zatrudniającymi powyżej 250 pracowników są tutaj m. in.:

• Grupa Paradyż, w skład której wchodzą m.in. Ceramika Paradyż, Paradyż Sp. z o.o. –(ok. 800 osób w Tomaszowie Maz.);
• Chipita Poland Sp. z o.o. (500 osób);
• FM Polska Sp. z o.o. (534 osoby);
• Frito Lay Sp. z o.o. (350 osób);
• Tomaszowskie Centrum Zdrowia Sp. z o.o. (480 osób);
• Roldrob S.A. (530 osób);
• Polytec Interior (348 osób).

Ponadto na terenie Tomaszowa Maz. funkcjonuje wiele firm średniej wielkości, zatrudniających od 50 do 249 pracowników.

Należy dodać, że również na terenach wiejskich funkcjonują przedsiębiorstwa duże i średnie.

W gminie Ujazd usytuowane są:

• Euroglas Polska Sp. z o.o. (300 osób);
• Eurobox Polska Sp. z o.o. (227 osób);
• Kreisel Technika Budowlana Sp. z o.o. Zakład Ujazd (150 osób);
• POSIADAŁO Sp. j. (118 osób);
• PH Agroskład Sp. j. (89 osób);

w gminie Tomaszów Mazowiecki funkcjonuje:

• TKSM Biała Góra Sp. z o.o. (120 osób);

w gminie Inowłódz:

• Mikrosil Sp. z o.o. – Kopalnia Inowłódz (22 osoby);

w gminie Rokiciny:

• Zakłady Przetwórstwa Mięsnego MIAZEK Sp. j. (80 osób);
• Zakład Przetwórstwa Owoców i Warzyw MOTYL Sp. j. (44 osoby).

Znaczącymi pracodawcami w powiecie tomaszowskim są również instytucje zaliczane do szeroko rozumianego sektora publicznego. Wymienić należy tu: Urząd Miasta, Starostwo Powiatowe, Urząd Skarbowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, placówki oświatowe. Jak wskazują dane statystyczne, w sektorze tym w powiecie tomaszowskim znajduje się 1/3 miejsc pracy (na dz. 31.12.2009 r. – w sektorze publicznym pracowało 6545 osób).

Powiatowy Urząd Pracy w Tomaszowie Mazowieckim tworzy bazę pracodawców,
z którymi współpracuje i utrzymuje kontakty. W bazie tej znajduje się blisko 2 tysiące firm. Na przestrzeni czerwca i lipca br. roku pośrednicy pracy przeprowadzili badanie ankietowe,
w którym wzięło udział 100 pracodawców z powiatu tomaszowskiego. Celem tego działania było zdiagnozowanie szans osób niepełnosprawnych z upośledzeniem umysłowym lub chorych psychicznie na podjęcie zatrudnienia.

Poniżej zestawiono istotne, z punktu widzenia celu badania, informacje.

Spośród badanych pracodawców 52% zatrudnia osoby niepełnoprawne, lecz tylko 4% osoby z niepełnosprawnością natury – choroby psychiczne, upośledzenie umysłowe. Najczęściej
w zatrudnieniu są osoby z ograniczeniami zdrowotnymi z tytułu narządu ruchu, układu krążenia lub oddechowego, problemów neurologicznych.

Spośród badanych tylko 29% planuje w najbliższym czasie zatrudnić osoby niepełnosprawne, zaś 27% nie wie czy zatrudni osoby niepełnosprawne. Tylko 8% ankietowanych deklaruje możliwość zatrudnienia osób z chorobami psychicznymi lub upośledzeniem umysłowym.

Badanie miało również na celu ustalenie przyczyn, dla których pracodawcy nie są skłonni zatrudniać osób z dysfunkcjami w zakresie chorób psychicznych lub upośledzenia umysłowego. Najczęstszą przyczyną tego stanu jest brak w ankietowanych przedsiębiorstwach odpowiednich warunków do zatrudniania kandydatów z analizowanej populacji (51%, w tym również pracodawcy, którzy nie wiedzieli czy będą zatrudniać osoby niepełnosprawne), ponadto pracodawcy obawiają się, że osoby z wymienionymi schorzeniami mogą być niepoczytalne (8%). Pracodawcy nie wiedzą również na czym polegają ograniczenia zdrowotne tego typu osób (9% badanych).

Zdecydowana większość ankietowanych pracodawców posiada wiedzę na temat możliwości uzyskania wsparcia finansowego z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych (72%), jednak mniej niż połowa jest zainteresowana zdobyciem lub uzupełnieniem wiedzy na temat możliwości współpracy zawodowej z osobami niepełnosprawnymi, w tym ze schorzeniami psychicznymi lub upośledzonymi umysłowo (48%).

W kontekście sytuacji osób niepełnosprawnych w związku z chorobami psychicznymi lub upośledzonymi umysłowo tomaszowski rynek pracy cechuje się:

·        9,7 procentowym udziałem osób z grupy ryzyka w populacji niepełnosprawnych zarejestrowanych w PUP;

·        niewielka podażą miejsc pracy dla osób z podmiotowej populacji;

·        znaczną świadomością pracodawców na temat możliwości wspierania zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze środków publicznych.[7]

7)     Pozostała infrastruktura socjalna

Ponadto, w skład powiatowej infrastruktury socjalnej służącej wspieraniu społecznemu osób chorych psychicznie wchodzą trzy warsztaty terapii zajęciowej, dostępne także dla osób niepełnosprawnych z przyczyn psychicznych – ogółem 110 miejsc:

·        WTZ w Rudniku prowadzone przez Stowarzyszenie Osób Niepełnosprawnych "Pomocna Dłoń" z siedzibą w Będkowie;

·        WTZ prowadzone przez Stowarzyszenie Rodzin Dzieci i Osób Niepełnosprawnych 
z siedzibą w Tomaszowie Mazowieckim;

·         WTZ prowadzone przez Fundację Społeczną „Razem” z siedzibą w Tomaszowie Mazowieckim.

Według stanu na 30 września 2011 r. z warsztatów korzysta 27 osób z zaburzeniami psychicznymi, a 3 osoby są na liście oczekujących na przyjęcie.

Poza tym na terenie powiatu działają także dwa domy pomocy społecznej dysponujące 280 miejscami:

·        Dom Pomocy Społecznej Nr 1 przy ul. Polnej 56 przeznaczony dla osób przewlekle somatycznie chorych (78 miejsc) i ul. Farbiarskiej 27/29  przeznaczony dla osób
w podeszłym wieku (82 miejsca) oraz

·        Dom Pomocy Społecznej Nr 2 przy ul. Jana Pawła II 37 przeznaczony dla osób
w podeszłym wieku (120 miejsc).

Nie specjalizują się w usługach dla osób chorych psychicznie, ale po uzyskaniu pozytywnej opinii lekarza psychiatry osoby w podeszłym wieku lub osoby, u których współwystępują przewlekłe schorzenie somatyczne mogą być do tych placówek kierowane.[8]     

Inne zadania, w szczególności dotyczące zaspokojenia potrzeb bytowych oraz organizacji usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej psychicznie należą do właściwości samorządów gmin.

Odnosząc się zatem do zadań samorządu powiatowego przez pryzmat istniejących już zasobów i działań należy stwierdzić, że zadania na rzecz osób psychicznie chorych w zakresie zróżnicowanych form pomocy i oparcia społecznego w powiecie tomaszowskim już obecnie są realizowane.

   IV.            Cele Powiatowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2011 – 2015:

1.   Promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym

1.1.     Promocja zdrowia psychicznego

Posiadaniu większej wiedzy na temat znaczenia zdrowia psychicznego i konsekwencji złego stanu psychicznego na zdrowie, jakość życia oraz interes społeczny i ekonomiczny pozwoli na poprawę obecnych praktyk i zachowań w społeczeństwie.

Cel szczegółowy:

Działania profilaktyczne kierowane do osób z grupy ryzyka występowania problemów psychicznych, w tym używających alkoholu i substancji psychoaktywnych poprzez inicjowanie i prowadzenie akcji informacyjnych, edukacyjnych i profilaktycznych zapobiegających powstawaniu problemów na tle psychicznym.

Działania w przedmiotowym zakresie:

1)     organizacja kampanii informacyjnych o zagrożeniach dla zdrowia psychicznego, skierowanych do odpowiednio wybranych grup docelowych (pozaszkolnych), zgodnie z potrzebami i aktualną sytuacją epidemiologiczną;

2)     udzielenie dotacji celowej z budżetu Powiatu Tomaszowskiego dla organizacji pozarządowych z terenu powiatu tomaszowskiego na zadanie z zakresu wspierania osób i rodzin znajdujących się w grupie ryzyka wystąpienia problemów związanych
z uzależnieniami m.in. przeciwdziałanie alkoholizmowi i zwalczanie narkomanii.

Wskaźniki monitorujące:

1)     liczba zorganizowanych kampanii informacyjnych o zagrożeniach zdrowia psychicznego;

2)     liczba osób objętych opieką psychologiczną w ramach zadania zleconego organizacjom pozarządowym z przyznanej dotacji.

Oczekiwane efekty:

1)     zmniejszenie spożycia alkoholu i innych substancji psychoaktywnych, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży;

2)     większa świadomość i umiejętność w radzeniu sobie z problemami psychicznymi,
w tym uzależnienia we własnej rodzinie.

Realizator/koordynator:

·        Wydział Zdrowia i Spraw Społecznych Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Mazowieckim, przy współpracy z instytucjami i organizacjami pozarządowymi
z terenu powiatu tomaszowskiego.

Termin realizacji: zadanie o charakterze ciągłym.

1.2.           Zapobieganie zaburzeniom psychicznym

Ponieważ zdrowie psychiczne w dużym stopniu determinowane jest w pierwszych latach życia, działanie na rzecz zdrowia psychicznego dzieci i nastolatków stanowi inwestycję w przyszłość. Nabycie umiejętności wychowywania dzieci może przyczynić się do poprawy rozwoju dziecka.

Cel szczegółowy:

Wspieranie rodziców w ich zadaniach wychowawczych i edukacyjnych oraz dostarczenie im wiedzy i umiejętności potrzebnych do prawidłowego psychospołecznego rozwoju dzieci i młodzieży.

Działania w przedmiotowym zakresie:

1)     okresowe dyżury psychologów w szkołach – punkt konsultacyjny dla rodziców, nauczycieli i uczniów;

2)     badania przesiewowe w klasach I – II w celu wczesnego wykrywania uczniów             z dysfunkcjami psychicznymi;

3)     prowadzenie wczesnego wspomagania dzieci  wieku 0 – 6 lat;

4)     prowadzenie zajęć informacyjno – profilaktycznych dla rodziców oraz samych uczniów (w ramach akcji ogólnopolskich, jak i w ramach autorskich programów realizowanych przez szkoły, Poradnię Psychologiczno – Pedagogiczną i inne instytucje; kryterium wyznaczającym tematykę działań informacyjno – profilaktycznych powinny być lokalne problemy zgłaszane np. przez szkoły oraz trendy ogólnokrajowe wynikające z tematyki programów profilaktycznych opracowywanych dla całego kraju);

5)     prowadzenie kampanii informujących o zagrożeniach dla zdrowia psychicznego, które skierowane będą do grupy osób z obszarów określonych jako priorytetowe (jako priorytety należy wskazać zagrożenie dzieci i młodzieży kontaktem z alkoholem, narkotykami i innymi substancjami psychoaktywnymi oraz zagrożenie agresją
i przemocą ze strony rówieśników i dorosłych).

Wskaźniki monitorujące:

1)     badanie ankietowe pedagogów szkolnych i/lub wychowawców klas, w których Poradnia będzie prowadzić swoje działania, lub

2)     badanie ankietowe uczestników działań poradni – rodziców, nauczycieli i uczniów, bezpośrednio po takim działaniu (przeprowadzonym warsztacie, dyżurze, badaniu, itp.).

Oczekiwane efekty:

1)     zmniejszenie liczby dzieci doświadczających niekorzystnych zachowań rodzicielskich;

2)     zmniejszenie liczby uczniów nieprzystosowanych i mających trudności w radzeniu sobie w sytuacjach społecznych, w tym z  zachowaniami agresywnymi.

Realizator/koordynator:

·        Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna w Tomaszowie Mazowieckim,

przy współpracy z przedszkolami, szkołami podstawowymi, gimnazjalnymi i ponad- gimnazjalnymi z terenu powiatu tomaszowskiego.

Termin realizacji: zadanie o charakterze ciągłym.

2.     Zapewnienie osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej
i powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej oraz innych form opieki
i pomocy niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym i społecznym.

2.1.     Upowszechnienie zróżnicowanych form pomocy i oparcia społecznego oraz zwiększenie integracji społecznej osób z zaburzeniami psychicznymi

 

Cel szczegółowy:

Poszerzanie zasięgu i dostępności istniejących form opieki zdrowotnej i społecznej oraz rehabilitacji zawodowej na rzecz osób z zaburzeniami psychicznymi.

Działania w przedmiotowym zakresie:

1)      utrzymanie istniejącej infrastruktury socjalnej, doskonalenie poziomu jej funkcjonowania i wzrost efektywności działania;

2)      wykonanie kompleksowego remontu budynku Oddziału Psychiatrycznego
TCZ Sp. z o.o.

3)      zwiększenie liczby udzielanych porad przez specjalistów w Poradniach: Zdrowia Psychicznego, Psychologicznej i Leczenia Uzależnień TCZ Sp. z o.o., pod warunkiem zapewnienia odpowiedniego kontraktowania świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia; 

4)      uwzględnienie w projektach różnych działań przy udziale środków unijnych dla potrzeb osób chorych psychicznie;

5)      uwzględnienie w planowanych szkoleniach kadry pomocy społecznej specyfiki pracy z osobami chorymi psychicznie;

6)      uwzględnienie w zależności od pojawiających się potrzeb możliwości dodatkowego profilu w domu pomocy społecznej, przeznaczonego dla osób z zaburzeniami psychicznymi; 

7)      usprawnianie współpracy z ośrodkami pomocy społecznej w zakresie integracji społecznej osób chorych psychicznie, także poprzez upowszechnianie wiedzy wśród beneficjentów pomocy społecznej o powiatowych zasobach socjalnych.

Wskaźniki monitorujące:

1)     utrzymanie ilości miejsc w warsztatach terapii zajęciowej – 110 miejsc,

2)     utrzymanie ilości miejsc w środowiskowym domu samopomocy – 30 miejsc;

3)     utrzymanie ilości miejsc w Oddziale Psychiatrycznym TCZ Sp. z o.o. – 40 łóżek;

4)     liczba porad udzielanych w Poradniach: Zdrowia Psychicznego, Psychologicznej
i  Leczenia Uzależnień TCZ Sp. z o.o.

5)     wykonany remontu budynku Oddziału Psychiatrycznego TCZ Sp. z o.o.

6)     ilość osób z zaburzeniami psychicznymi w stosunku do ilości osób biorących udział    w projektach (obecnie nie mierzony);

7)     ilość szkoleń (przynajmniej jedno) uwzględniających specyfikę pracy z osobami
z zaburzeniami psychicznymi, w trakcie realizacji Programu;

8)     utworzenie dodatkowego profilu w jednym z domów pomocy społecznej prowadzonych przez powiat (o potrzebie utworzenia powinna przesądzić ilość osób
z zaburzeniami psychicznymi ubiegających się o skierowanie, ewentualnie długość czasu oczekiwania na miejsce);

9)     ocena współpracy przez zainteresowane podmioty za pomocą opracowanej w tym celu ankiety ewaluacyjnej.

Oczekiwane efekty:

1)     poprawa funkcjonowania społecznego i jakości życia osób z problemami zdrowia psychicznego oraz umocnienie ich poczucia wpływu na własną sytuację życiową,

2)     racjonalne i optymalne wykorzystanie posiadanej powierzchni szpitalnej.

Realizator/koordynator:

·        Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Tomaszowie Mazowieckim,

przy współpracy z ośrodkami pomocy społecznej z terenu powiatu tomaszowskiego,

·        Środowiskowy Dom Samopomocy dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi
w Tomaszowie Mazowieckim,

·        Dom Pomocy Społecznej Nr 1 w Tomaszowie Mazowieckim,

·        Dom Pomocy Społecznej Nr 2 w Tomaszowie Mazowieckim,

·        Warsztaty Terapii Zajęciowej z terenu powiatu tomaszowskiego,

·        Tomaszowskie Centrum Zdrowia Sp. z o.o. w Tomaszowie Mazowieckim.

Termin realizacji: zadanie o charakterze ciągłym.

2.2.           Aktywizacja zawodowa osób z zaburzeniami psychicznymi

Utrata pracy oraz brak zatrudnienia mogą obniżyć poczucie własnej wartości doprowadzając do zaburzeń psychicznych. Pomoc bezrobotnym w aktywizacji zawodowej może poprawić ich zdrowie psychiczne, wzmocnić integrację społeczną oraz rozwiązać problemy społeczne i ekonomiczne.

Cel szczegółowy:

Organizowanie poradnictwa i szkolenia zawodowego, programów mających na celu aktywizację zawodową oraz wspieranie miejsca pracy w przedsiębiorstwach wolno- rynkowych dla osób z chorobami psychicznymi.

Działania w przedmiotowym zakresie:

„Lokalny program rozwoju zróżnicowanych form wspierania zatrudnienia
i przedsiębiorczości społecznej dostosowanych do potrzeb osób z zaburzeniami psychicznymi” kierowany jest do osób zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy
w Tomaszowie Mazowieckim, u których zdiagnozowano zaburzenia psychiczne
i posiadających w związku z tym orzeczony stopień niepełnosprawności. Miejscem realizacji będzie Centrum Aktywizacji Zawodowej w PUP w Tomaszowie Mazowieckim.

Niniejszy program tworzony jest z myślą o osobach znajdujących się w określonej sytuacji społecznej i zawodowej. Jego celem jest aktywizacja zawodowa osób z zaburzeniami psychicznymi, zarejestrowanymi w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tomaszowie Mazowieckim. Przez aktywizację zawodową rozumie się tu poszerzanie wiedzy
i umiejętności uczestników w sferach związanych z funkcjonowaniem na rynku pracy w celu podjęcia zatrudnienia. Cel programu zostanie osiągnięty przez realizacje następujących działań:

1.      Wsparcie doradcze w celu określenia motywacji uczestników

1.1.       Nawiązanie kontaktu z osobami z zaburzeniami psychicznymi, które są zarejestrowane w PUP.

Nawiązanie kontaktu odbędzie się przy współudziale Działu Pośrednictwa Pracy. Osobom z zaburzeniami psychicznymi posiadającym orzeczony stopień niepełnosprawności proponowane będzie spotkanie z doradcą zawodowym. Rozpoczęcie procesu doradczego będzie wskaźnikiem motywacji uczestników.

1.2.       Zgromadzenie informacji o uczestnikach programu.

Informacje będą dotyczyły:

1.2.1. Rodzaju zaburzeń

Rodzaj zaburzeń określony zostanie na podstawie dokumentacji dostępnej w PUP (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności), a także na podstawie przeprowadzonego wywiadu (rozmowy wstępnej). W trakcie wywiadu klasyfikacja objawów zostanie przeprowadzona przy pomocy podręcznika ICD-10. Planuje się, aby wybrane osoby przyporządkować do dwóch podgrup. Pierwszą podgrupę będą stanowiły osoby z zaburzeniami psychicznymi. Natomiast do drugiej podgrupy należeć będą osoby, u których współwystępują zaburzenia psychiczne i niepełnosprawność intelektualna. Wyodrębnienie wyżej wymienionych podgrup jest istotne ze względu na optymalizację działań w ramach aktywizacji zawodowej.

1.2.2. Zgromadzenie informacji dotyczących historii zawodowej uczestników programu.

W ramach niniejszego działania zakłada się określenie:

·        posiadanych kwalifikacji zawodowych, a zatem: ukończonej szkoły, odbytych kursów
i szkoleń zawodowych,

·        stażu pracy,

·        zajmowanych dotychczas stanowisk pracy,

·        okresu pozostawania bez zatrudnienia.

1.2.3. Określenie czynników społeczno-demograficznych uczestników programu, takich jak:

·        wiek,

·        miejsce zamieszkania,

·        status rodzinny (stan cywilny, posiadanie dzieci, prowadzenie gospodarstwa domowego),

·        dostęp do usług z zakresu sektora publicznego (takich jak ośrodki pomocy społecznej, warsztaty terapii zajęciowej, urząd pracy, instytucje pozarządowe),

·        możliwości korzystania z usług komunikacji zbiorowej (PKS, PKP, MZK, BUS)/ prywatnej).

1.3.       Określenie problemów, potrzeb i zasobów uczestników programu.

1.3.1. Zdefiniowanie aktualnego problemu zawodowego i wynikających z niego potrzeb

Celem tego działania jest zakwalifikowanie problemu zawodowego do jednej
z kategorii:

        I.            Problemy zawodowe wynikające z braku lub posiadania niedostatecznych kwalifikacji zawodowych.

     II.            Problemy zawodowe wynikające z braku lub posiadania niedostatecznych umiejętności poszukiwania pracy bądź negatywnymi doświadczeniami w ramach dotychczasowej aktywności zawodowej.

   III.            Problemy związane z istniejącymi czynnikami społeczno-demograficznymi (określonymi w punkcie 1.2.3).

  IV.            Problemy związane z występującym zaburzeniem lub konstelacją zaburzeń.

Do problemów tych należeć mogą:

·        poziom umiejętności interpersonalnych,

·        lęk związany z kontaktami społecznymi,

·        wykorzystywane techniki radzenia sobie ze stresem i emocjami,

·        poziom samooceny,

·        przekonania dotyczące funkcjonowania w społeczeństwie i na rynku pracy.

Określenie powyższych kategorii umożliwi zdiagnozowanie potrzeb uczestników programu
i zaplanowanie kolejnych działań w ramach aktywizacji zawodowej.

1.3.2. Równolegle do określania problemów zawartych w punkcie 1.3.1 przewiduje się rozpoznanie zasobów każdego uczestnika, takich jak:

·        predyspozycje zawodowe,

·        cechy psychologiczne (takie jak temperament, osobowość, radzenie sobie ze stresem
i emocjami)

·        posiadane umiejętności zawodowe i interpersonalne

·        zachowania przedsiębiorcze

·        zainteresowania

·        aktywność społeczna

·        wsparcie społeczne

·        znajomość form zatrudnienia (stosunek pracy, zatrudnienie w ramach umów cywilno-prawnych, działalność gospodarcza, spółdzielnie socjalne), metod poszukiwania pracy oraz rynku pracy

Rozpoznanie w/w ma na celu poszerzenie samowiedzy uczestników w zakresie posiadanych już zasobów.

1.4.       Nabycie i poszerzenie przez uczestników wiedzy w zakresie dostępnych form wsparcia instytucjonalnego.

1.5.       Rozwinięcie umiejętności w zakresie kompetencji społecznych, związanych
z poszukiwaniem pracy, a także z zakresu przedsiębiorczości społecznej.

W ramach niniejszego punktu zakłada się rozwój umiejętności już posiadanych,
a także nabycie nowych, istotnych z punktu widzenia samodzielnego i efektywnego poruszania się po rynku pracy. Uwzględnia się tu prowadzenie poradnictwa indywidualnego, grupowego, a także wykorzystywanie informacji zawodowej. Tematyka będzie obejmowała zarówno kwestie umiejętności, jak również wiedzę w zakresie funkcjonowania spółdzielni socjalnych. Spółdzielnie socjalne jako autonomiczne podmioty stwarzają możliwości dla osób do nich przynależnych w zakresie funkcjonowania zawodowego i społecznego. Dlatego też, mając na względzie szczególną sytuację uczestników programu, ważnym elementem jest poszerzenie ich wiedzy w zakresie alternatywnych rozwiązań, jakimi są spółdzielnie socjalne.

Wskaźnik monitorujący:

Ilość osób niepełnosprawnych z grupy docelowej objętych usługami doradczymi.

2.      Pozyskiwanie miejsc pracy/aktywizacji zawodowej adresowanych dla kandydatów
z grupy docelowej

2.1.       Nawiązywanie przez pośredników pracy kontaktów z nowymi pracodawcami/ podmiotami gospodarczymi nieznajdującymi się w bazie pracodawców PUP w celu promocji zatrudnienia osób niepełnosprawnych z tytułu chorób psychicznych
i upośledzenia umysłowego;

2.2.       Utrzymywanie kontaktów z pracodawcami znajdującymi się w bazie danych w celu pozyskiwania ofert pracy/miejsc aktywizacji zawodowej dla osób z grupy docelowej;

2.3.       Informowanie pracodawców o potencjalnych kandydatach do pracy na określonym stanowisku;

2.4.       Przekazywanie informacji na temat świadczonych usług i dostępnych instrumentów rynku pracy;

2.5.       Informowanie o realizowanych projektach/programach finansowanych ze środków publicznych.

Wskaźnik monitorujący:

Ilość pracodawców pozyskanych do realizacji programu.

3.      Inspirowanie i tworzenie programów mających na celu aktywizację zawodową uczestników programu

3.1.       Pozyskiwanie środków publicznych na finansowanie instrumentów rynku pracy;

3.2.       Nawiązywanie współpracy z partnerami rynku pracy w zakresie realizacji projektów adresowanych do osób niepełnosprawnych chorych psychicznie lub upośledzonych umysłowo.

Wskaźnik monitorujący:

Ilość pozyskanych środków na finansowanie działań aktywizujących na rzecz uczestników programu.

4.      Szkolenia w celu podniesienia kwalifikacji zawodowych

4.1.     Diagnozowanie potrzeb szkoleniowych uczestników programu we współpracy
z doradcą zawodowym i pośrednikiem pracy; 

4.2.     Wybór instytucji realizujących szkolenia adresowane do osób z grupy docelowej ze szczególnym uwzględnieniem kwalifikacji i predyspozycji kadry szkoleniowej
w zakresie szkolenia osób niepełnosprawnych z upośledzeniem umysłowym
i chorobami psychicznymi.

4.3.     Realizacja szkoleń w kierunkach zgodnych z zapotrzebowaniem rynku pracy w trybie indywidualnym lub grupowym.

Wskaźnik monitorujący:

Ilość osób niepełnosprawnych z grupy docelowej objętych usługą szkoleniową.

5.    Upowszechnianie zatrudnienia osób niepełnosprawnych z upośledzeniem umysłowym lub chorobami psychicznymi wśród pracodawców

5.1  Opracowanie ulotek, materiałów promocyjnych;

5.2  Organizacja spotkań informacyjnych na temat możliwości zatrudniania osób z grupy ryzyka.

Wskaźnik monitorujący:

Ilość pracodawców poinformowanych na temat możliwości zatrudniania osób niepełnosprawnych z chorobami psychicznymi lub upośledzeniem umysłowym (w trakcie spotkań, wizyt, listownie).

Oczekiwane efekty:

1)     Zwiększenie dostępności do usług rynku pracy osobom niepełnosprawnym
z upośledzeniem umysłowym lub chorobami psychicznymi (w 2010 r. usługami objęto 31 osób);

2)     zwiększenie zatrudnienia osób niepełnosprawnych z grupy docelowej (w 2010 r. pracę podjęło 15 osób).

Realizator/koordynator:

·        Powiatowy Urząd Pracy w Tomaszowie Mazowieckim.

Termin realizacji: zadanie o charakterze ciągłym.

     V.            Skoordynowanie różnych form opieki i pomocy

Uchwałą Nr 109/2011 Zarządu Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim z dnia
21 czerwca 2011 r. w sprawie powołania lokalnego Zespołu Koordynującego do realizacji zadań wynikających z Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2011-2015 na terenie powiatu tomaszowskiego został powołany zespół, w skład którego weszli:

1)	członek Zarządu Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim - przewodniczący Zespołu Koordynującego	- Kazimierz Baran
2)	dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Tomaszowie Mazowieckim	- Jan Andrzej Więckowski
3)	dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Tomaszowie Mazowieckim	- Elżbieta Kudlik
4)	przedstawiciele Tomaszowskie Centrum Zdrowia Sp. z o.o. w Tomaszowie Mazowieckim koordynator Oddziału Psychiatrycznego specjalista pielęgniarstwa psychiatrycznego	- Henryka Siniarska, - Anna Olewińska
5)	dyrektor Środowiskowego Domu Samopomocy dla Osób z Zaburzeniami Psychicznymi w Tomaszowie Mazowieckim	- Elżbieta Świrta
6)	dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Tomaszowie Mazowieckim	- Marcin Małek
7)	dyrektor Fundacji Arka Nadziei w Tomaszowie Mazowieckim	- Anetta Markiewicz
8)	naczelnik Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Mazowieckim	- Michał Czechowicz

 

Do podstawowych zadań Zespołu Koordynującego należy: opracowanie lokalnego programu ochrony zdrowia psychicznego uwzględniającego potrzeby ludności powiatu tomaszowskiego w zakresie zdrowia psychicznego i opieki psychiatrycznej oraz dostosowanie do nich skoordynowanej działalności różnych form pomocy i oparcia społecznego oraz aktywizacji zawodowej na lata 2011-2015 oraz realizacja, koordynowanie i monitorowanie Powiatowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na terenie powiatu tomaszowskiego.

   VI.            Źródła finansowania

Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2011-2015 finansowany będzie z następujących źródeł:

-       środki finansowe Powiatu Tomaszowskiego;

-       środki finansowe budżetu państwa;

-       środki finansowe Narodowego Funduszu Zdrowia;

-       środki finansowe Tomaszowskiego Centrum Zdrowia Sp. z o.o.

-       środki finansowe Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych;

-       środki finansowe własne realizatorów programu;

-       środki finansowe własne organizacji pozarządowych.

 

 VII.            Ewaluacja Programu

Ewaluacja dotyczyć będzie realizacji Programu oraz jego wpływu na zmianę zdrowia psychicznego i życia społecznego mieszkańców powiatu. Polegać będzie na sprawdzeniu, czy w wyniku realizacji działań podejmowanych w ramach poszczególnych celów, osiągnięte zostały spodziewane rezultaty. Ocena docelowa zostanie przeprowadzona na zakończenie Programu, tj. 31 stycznia 2016 roku (ocena częściowa – do 31 stycznia danego roku, za rok poprzedni), a celem jej będzie zbadanie skuteczności i użyteczności Programu. Ewaluacja oparta będzie na informacjach, które będą zbierane od realizatorów/koordynatorów,
a następnie interpretowana na potrzeby dokonania oceny przez Zespół Koordynujący.

VIII.            Podsumowanie

Celem strategicznym Powiatowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2011-2015 jest promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym. Cel strategiczny Programu jest zgodny z misją określoną w Narodowym Programie Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2011- 2015.

Program zawiera informacje o istniejącym stanie infrastruktury społeczno – zdrowotnej powiatowych jednostek oraz partnerach realizujących zadania w ramach dotacji
z budżetu powiatu (nie obejmuje zadań realizowanych przez gminy powiatu tomaszowskiego) oraz wyznacza kierunki, w jakich powinny zmierzać działania na rzecz ochrony zdrowia psychicznego. Program bazuje na realnie podejmowanych działaniach na istniejącej infrastrukturze powiatowej, która w okresie danego roku jest w stanie zapewnić realizację przyjętych priorytetów i zadań.

Program ma charakter otwarty i przy zaangażowaniu władz publicznych
i zainteresowanych stron będzie aktualizowany w miarę pojawiających się potrzeb mieszkańców oraz możliwości prawnych i finansowych samorządu powiatowego.

Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2011-2015 wpisuje się
w istniejącą strategię na rzecz osób niepełnosprawnych Powiatu Tomaszowskiego, zawartą m.in. w:

·        uchwale nr IV/39/2011 Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 20 stycznia 2011 r. w sprawie przyjęcia „Strategii rozwiązywania problemów społecznych na terenie powiatu tomaszowskiego na lata 2011 – 2014”;

·        uchwale nr IV/40/2011 Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 20 stycznia 2011 r. w sprawie przyjęcia „Programu działań samorządu powiatowego na rzecz integracji społecznej osób niepełnosprawnych w powiecie tomaszowskim na lata 2011 – 2014 w zakresie rehabilitacji społecznej”;

·        uchwale nr IX/79/2011 Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie przyjęcia Powiatowego Programu Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych w zakresie rehabilitacji zawodowej na lata 2011 – 2013;

·        uchwale nr X/2011 Rady Powiatu w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 30 sierpnia 2011 r. w sprawie przyjęcia „Programu działań samorządu powiatowego na rzecz zwiększenia skuteczności i efektywności przeciwdziałania przemocy w rodzinie w powiecie tomaszowskim w latach 2011 – 2014”.